W 2023 roku, Polska przeszła przez istotny etap w procesie likwidacji użytkowania wieczystego. Firmy, które wcześniej korzystały z tego prawa, miały możliwość przekształcenia go we własność, ale nie z mocy prawa, jak to miało miejsce przy właścicielach domów i mieszkań, ale na wniosek.
Użytkowanie wieczyste to forma prawna, która umożliwia osobie fizycznej lub prawnej korzystanie z nieruchomości przez określony czas, zwykle na okres 99 lat, w zamian za opłatę. W tym czasie użytkownik wieczysty ma prawo do korzystania z nieruchomości, włącznie z możliwością wynajmu lub sprzedaży, ale nie ma prawa własności. Właściciel nieruchomości, który udziela użytkowania wieczystego, zwykle zachowuje prawo własności i może otrzymywać od użytkownika wieczystego opłaty w postaci rocznego czynszu lub opłaty jednorazowej.
W kwietniu 2023 roku, do Sejmu trafił rządowy projekt zmiany ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzający rynkowy model odpłatności za grunt sprzedawany użytkownikowi wieczystemu. W efekcie, firmy mogły składać wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność.
Senat zaproponował dwie istotne poprawki do noweli. Pierwsza z nich przewiduje wydłużenie okresu na złożenie wniosku o wykup nieruchomości na własność z roku do trzech lat. W drugiej Senat zaproponował zaś, by część cudzoziemców musiała uzyskać zgodę ministra spraw wewnętrznych i administracji na wykup gruntów.
Zgodnie z nowymi przepisami, organy publiczne nie będą już mogły odmówić sprzedaży gruntu na rzecz użytkownika, w tym przedsiębiorcy, który złoży wniosek w terminie roku od wejścia w życie ustawy. Wyjątek dotyczy przede wszystkim gruntów niezabudowanych bądź zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe. W takich przypadkach grunt będzie można kupić za zgodą samorządu lub starosty i wojewody pod warunkiem, że umowa trwa minimum 10 lat.
